"Bảo vệ Blouse trắng" - Cần sự chung tay của cả cộng đồng

Đăng vào 12/04/2019
Bạo hành Y tế thực sự đang là nỗi ám ảnh của nhiều y bác sĩ thuộc tất cả các bệnh viện công cũng như tư. Công đoàn Y tế Việt Nam và tạp chí Lao động & Công đoàn đã xây dựng Kế hoạch truyền thông "Bảo vệ Blouse trắng" để đồng hành cùng Bộ Y tế trong phòng, chống bạo hành tại các cơ sở y tế. Để bảo vệ y, bác sĩ không bị tổn thương về thể xác, tinh thần, Bộ Y tế đã vào cuộc một cách quyết liệt. Dưới đây là những chi sẻ của GS.TS Nguyễn Viết Tiến - Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế. BBT website Công đoàn Y tế Việt Nam xin trân trọng giới thiệu với độc giả

PV: Xin hỏi, hiện nay trong các bệnh viện có còn xảy ra tình trạng bạo hành nhân viên y tế không và biểu hiện của nó ra sao, thưa Thứ trưởng?

GS.TS. Nguyễn Viết Tiến: Môi trường bệnh viện (BV) đang trở nên mất an toàn khi tình trạng hành hung nhân viên y tế đã trở thành vấn đề nóng được đề cập nhiều trong thời gian qua. Có thể nói, rất nhiều bác sĩ, điều dưỡng, kĩ thuật viên và nhân viên y tế khác đã bàng hoàng khi những vụ bạo hành y tế liên tiếp xảy ra với mật độ dày đặc, tính chất ngày càng manh động. Trong dịp trước và sau Tết Nguyên đán đã có 4 vụ bạo hành y tế có tính chất nghiêm trọng xảy ra.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do đạo đức xã hội xuống cấp, sự manh động của một số đối tượng; cấu trúc hạ tầng an ninh bệnh viện chưa đảm bảo; khung pháp lý chưa đủ sức răn đe. Bên cạnh đó, tính chuyên nghiệp của người thầy thuốc, kỹ năng giao tiếp, ứng xử… chưa cao.
Một số ý kiến đổ lỗi cho những biểu hiện tiêu cực trong ngành y, tuy nhiên tôi phản đối quan điểm này, trong thời gian qua, ngành y tế đã hết sức cố gắng trong việc cải tiến chất lượng dịch vụ, nâng cao tinh thần thái độ, đáp ứng sự hài lòng của các đối tượng người bệnh, được người dân, dư luận xã hội, lãnh đạo Đảng và Nhà nước ghi nhận. Tuy nhiên vấn nạn hành hung nhân viên y tế vẫn không hề thuyên giảm và còn có xu hướng gia tăng. Giống như mọi ngành nghề khác, ngành Y cũng có người tốt, kẻ xấu, có những tiêu cực. Nhưng lấy cái tiêu cực của ngành y để biện minh cho bạo hành y tế thì là ngụy biện. Cả 2 vấn đề, tiêu cực trong ngành Y và bạo hành nhân viên y tế đều là những cái xấu, cần phải trấn áp, xóa bỏ.

PV: Việc bạo hành nhân viên y tế có ảnh hưởng như thế nào đến công tác khám chữa bệnh của các bác sĩ trong ngành Y, thưa Thứ trưởng?


GS.TS. Nguyễn Viết Tiến: Bạo hành nhân viên y tế xảy ra sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều vấn đề như giảm động lực và sự tận tụy của đội ngũ thầy thuốc, thậm chí, gây nên nỗi sợ hãi khi hành nghề. Do vậy ảnh hưởng đến chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân.
Thứ hai, là ảnh hưởng đến người bệnh: Bệnh viện là nơi cần sự yên tĩnh, trật tự để nhân viên y tế tập trung sức lực và trí tuệ cao độ giúp bệnh nhân qua cơn hiểm nghèo và cũng là để bệnh nhân tĩnh dưỡng. Khi nhân viên y tế bị hành hung, lập tức sẽ ảnh hưởng đến những bệnh nhân khác trong khu vực đó. Trong trường hợp nhân viên y tế đang cấp cứu cho một bệnh nhân khác mà bị hành hung sẽ bị gián đoạn quy trình khám chữa bệnh, gây nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân.
Thứ ba, ảnh hưởng đến đạo đức xã hội, sự lựa chọn nghề nghiệp của thế hệ trẻ. Nếu tình trạng bạo hành nhân viên y tế không được giải quyết, lâu dần sẽ thành một vấn nạn phổ biến trong xã hội, nghề y sẽ trở nên một nghề nguy hiểm, không thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao. Ảnh hưởng về lâu dài chúng ta sẽ thiếu nhân lực y tế trầm trọng.

PV: Bộ Y tế đã có những hành động gì để bảo vệ cán bộ nhân viên của mình?


GS.TS. Nguyễn Viết Tiến: Ngày 26/9/2013, Bộ Công an và Bộ Y tế đã tổ chức Lễ ký Quy chế phối hợp giữa Bộ Công an và Bộ Y tế về công tác đảm bảo an ninh, trật tự trong lĩnh vực y tế. Ngoài ra, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 6197/QĐ-BYT ngày 17/10/2016 về việc ban hành Hướng dẫn Quản lý dịch vụ thuê, khoán bên ngoài tại bệnh viện để bảo đảm giữ an ninh, trật tự bệnh viện. Bộ Y tế cũng chỉ đạo thực hiện cải tiến liên tục, chấn chỉnh đổi mới, cải cách hoạt động của Khoa khám bệnh; Thực hiện các giải pháp giảm quá tải bệnh viện; tổ chức khám công khai, minh bạch, có hướng dẫn rõ ràng, giảm thời gian chờ đợi, giảm bức xúc của người bệnh.
Ban hành Quyết định số 4858/QĐ-BYT ngày 03/12/2013 và Quyết định số 6858/QĐ-BYT ngày 18/11/2016 về Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện, bao gồm 83 tiêu chí bao gồm tất cả các lĩnh vực trong bệnh viện nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và đáp ứng sự hài lòng của người bệnh. Trong Bộ tiêu chí đã có một tiêu chí về việc “Bảo đảm an ninh, trật tự bệnh viện”. Trong tiêu chí này đã quy định các bệnh viện phải có lực lượng bảo vệ được đào tạo thường trực 24/24h, có đội phản ứng nhanh (mức cơ bản)… mức cao nhất thì bệnh viện phải lắp đặt đầy đủ hệ thống camera, có chuông báo động khẩn cấp, có lực lượng phản ứng nhanh, có cửa tự động, khóa từ hạn chế người ra, vào. Nếu bệnh viện làm được như vậy chắc chắn sẽ bảo đảm được an ninh tốt hơn.

Mới đây, ngày 23/1/2019, tại Bộ Y tế đã ký kết Quy chế phối hợp giữa Cục Quản lý khám, chữa bệnh – Bộ Y tế và Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội – Bộ Công an trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và thảo luận kế hoạch triển khai Quy chế. Đây là hoạt động nhằm tiếp tục thực hiện Quy chế phối hợp số 03/QC-BCA-BYT ngày 26/9/2013 giữa Bộ Công an và Bộ Y tế về công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong lĩnh vực y tế. 
Để tăng cường bảo đảm an ninh trật tự tại các bệnh viện, Cục Quản lý khám, chữa bệnh cũng chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tự bảo vệ tài sản, tính mạng, sức khỏe và danh dự của nhân viên y tế, đồng thời chủ động thông báo cho Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an các cấp và chính quyền địa phương khi có hiện tượng mất an ninh, trật tự tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, xác định nguyên nhân phát sinh các loại tội phạm …

PV: Bảo vệ nhân viên y tế là bảo vệ những người chăm sóc sức khoẻ cho toàn dân. Vậy theo Thứ trưởng, trách nhiệm bảo vệ nhân viên y tế còn có những ai vào cuộc và vào cuộc bằng cách nào để có hiệu quả ?


GS.TS. Nguyễn Viết Tiến: Cần phải coi nhân viên y tế trong bệnh viện là người thi hành công vụ, có quyền được pháp luật bảo vệ tính mạng, danh dự như những công dân khác trong xã hội. Để bảo vệ y bác sĩ, nhân viên y tế trước nạn hành hung, các nhóm giải pháp đưa ra chủ yếu liên quan đến 6 nhóm đối tượng: thầy thuốc và nhân viên y tế; bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh; ngành y tế; cơ quan lập pháp; các Bộ, Ban ngành liên quan như công an, cơ quan truyền thông, cộng đồng. Cụ thể:
Thày thuốc và nhân viên y tế: Phải có thái độ cư xử hòa nhã, lịch sự với người bệnh. Bác sĩ phải luôn cố gắng cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ, chủ động, giải toả cảm xúc tiêu cực cho người bệnh và thân nhân của họ. Đồng thời phải nắm bắt ngay những biểu hiện của kẻ có khả năng bạo hành và thông báo cho nhân viên khác biết, chuẩn bị phương án phòng ngừa và thoát hiểm. Và khi kẻ bạo hành ra tay, cần tránh xa khu vực, hạn chế tổn thất cho nhân viên y tế. Chỉ khi nào kẻ bạo hành được đưa ra khỏi khu vực khám chữa bệnh thì nhân viên y tế mới tiếp cận để thực hiện việc cứu chữa cho người bệnh. 

Bệnh viện và các cơ sở khám chữa bệnh: Lãnh đạo các cơ sở y tế cần xác định vai trò cung cấp dịch vụ y tế của cơ sở mình, theo đó, bệnh nhân là khách hàng, nhân viên y tế là khách hàng nội bộ, cả hai đối tượng đó đều cần phải được hài lòng. Đồng thời liên tục đánh giá và hoàn thiện các quy trình, vừa hạn chế sai sót, vừa bảo đảm công bằng, minh bạch các tiêu chuẩn ưu tiên, hạn chế tối đa các xung đột quyền lợi giữa bệnh nhân với nhau, giữa bệnh nhân và nhân viên y tế. Tiếp nữa là xây dựng đội ngũ chăm sóc khách hàng có kỹ năng xử lý tình huống tốt, ngăn cản mọi xung đột phát triển. Nâng cao khả năng cảnh báo nguy cơ cho lực lượng bảo vệ và các nhân viên khác. Xây dựng các kế hoạch ứng phó với sự cố xung đột, bảo đảm hạn chế thiệt hại. 
Sau đó là phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an tại địa phương, vừa để kịp thời thông báo sự cố, vừa có kế hoạch hạn chế thương vong, kịp thời khống chế đối tượng khi có hành vi nguy hiểm. 
Sau cùng, lãnh đạo cơ sở và lãnh đạo cấp trên cần thể hiện sự cương quyết xử lý các đối tượng bạo hành nhân viên y tế, bảo vệ nhân viên y tế để nhân viên y tế có thể an tâm phục vụ. Tương tự vậy, kiên quyết xử lý những nhân viên y tế thoái hóa, biến chất để bảo vệ người bệnh. 
Ngành Y tế: Đẩy mạnh công tác truyền thông để người dân tôn trọng, thấu hiểu, chia sẻ, đồng cảm với những vất vả, gian nan của nhân viên y tế, và vai trò của nhân viên y tế đối với việc chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Nghiêm chỉnh thực hiện các quy định, xử lý nghiêm, thích đáng các vi phạm của nhân viên y tế theo quy định. Tiếp tục chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện nghiêm chỉnh Chỉ thị số 08/CT-BYT ngày 13/12/2011 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc bảo đảm an ninh, trật tự trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản quy định của Bộ Y tế về an ninh, trật tự bệnh viện. Kết hợp với Công đoàn ngành Y tế ban hành Thông tư về quy tắc ứng xử đối của nhân viên y tế. Tăng cường giáo dục, hướng dẫn thực hiện quy tắc ứng xử, nâng cao đạo đức nghề nghiệp, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh...
Bộ Thông tin và Truyền thông: Chỉ đạo các cơ quan truyền thông, tăng cường tuyên truyền thành tựu, đóng góp của ngành y tế để nhân dân có được đánh giá khách quan và đúng đắn về người thầy thuốc. Nếu nói về các nghề nghiệp có tính rủi ro cao thì chắc chắn ngành y xếp hàng đầu với hàng trăm nguy cơ khác nhau. Từ lây nhiễm bệnh tật, căng thẳng công việc đến nguy cơ mất an toàn do bị chính những người bệnh, người nhà đang được bệnh viện chăm sóc, điều trị đi hành hung. Các bác sỹ, điều dưỡng và nhân viên y tế, những người đang ngày đêm chăm sóc, cứu chữa cho hàng nghìn, hàng vạn người bệnh ở khắp các bệnh viện trong cả nước hàng ngày phải chịu áp lực, trách nhiệm rất cao đồng thời phải chịu thêm áp lực kép về mặt tâm lý bị hành hung. Người cán bộ y tế cần phải được toàn xã hội tôn trọng và bảo vệ. Tình trạng bạo lực, hành hung, đe dọa… gây mất an ninh, trật tự đặc biệt trong môi trường cần hơn hết sự yên tĩnh, an toàn như bệnh viện cần phải được lên án và là hành vi không thể chấp nhận được dưới bất kỳ hình thức nào và không thể có biện minh cho việc đó. 
Đưa tin bài về những tấm gương tốt của cán bộ y tế, việc phản ánh chân thực các vụ bạo hành trong bệnh viện của báo chí cũng rất quan trọng. Báo chí sẽ hỗ trợ ngành y tế lên án, ngăn chặn những hành vi xâm phạm đến danh dự, tính mạng nhân viên y tế.
Cần giáo dục người dân tuân thủ pháp luật, phản ứng với hành vi tiêu cực của nhân viên y tế phù hợp trên tinh thần xây dựng; không cổ xúy cho hành vi bạo lực; cảm thông, chia sẻ với khó khăn của thầy thuốc, ngành y; tham gia bảo vệ thầy thuốc và nhân viên y tế.
Bộ Tư pháp: Cần tích cực phối hợp với ngành y tế; điều chỉnh khung pháp lý với hành vi xâm phạm thân thể, tinh thần thầy thuốc; hỗ trợ kỹ thuật và nhân lực trong công tác an ninh bệnh viện. Phối hợp với Bộ Y tế nghiên cứu đề xuất xây dựng luật về phòng chống bạo lực tại cơ sở y tế, ngăn ngừa nguy cơ bạo lực trong BV. Cơ chế bảo hiểm cho cán bộ y tế và có luật sư để đàm phán, giải quyết với người nhà bệnh nhân khi có sự cố y khoa xảy ra.
Bộ Xây dựng: Đưa ra các quy chuẩn thiết kế, xây dựng bệnh viện có tính đến an ninh, an toàn bệnh viện. 
Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch: Cần có thêm những tác phẩm nghệ thuật để tăng cường tôn vinh thầy thuốc, phân tích những vấn đề tâm lý; và tăng cường giáo dục truyền thông văn hóa, ý thức của cả xã hội, người bệnh và người nhà người bệnh đối với người cán bộ y tế.
PV: Xin cảm ơn và chúc sức khỏe đồng chí!
 

Lê Thị Nhường (thực hiện)

Tin khác

Văn bản top ( cột phải )

Trao giải Cuộc thi viết cán bộ y tế "đổi mới thái độ, phong cách phục vụ hướng tới sự hài lòng của người bệnh"

Đang truy cập: 21

Tổng lượt truy cập: 1.464.606